Glaw i ddod
Golygfa o gaeau Fferm Plas, Llysfaen. Mae’r gwartheg yn gorwedd, felly mae hi am law.
Chwe uchelgais ar-lein i’r iaith Gymraeg
1. Hidl iaith wrth bori a chwilio rhestri o lyfrau, elyfrau, cerddoriaeth, ayb mewn siopau ar-lein
2. Y Gymraeg yn ‘iaith chwylio’
3. Cynnig yr opsiwn o’r Gymraeg wrth fewnlwytho meddalwedd pan mae’r iaith ar gael (gweler traethawd Jeremy Evas ar Nudge Theory)
4. Cynnig cymorth neu rhoi pwysau ar gwmniau pan nad oes mynediad i’r Gymraeg.
5. Gwersi ac adnoddau codio drwy gyfrwng y Gymraeg.
6. Mwy o wefannau Cymraeg.
Nodiadau o’m cyflwyniad yn Hacio’r Iaith #haciaith 2013 http://haciaith.com/
Beth hoffech chi ei weld?
Y byd tra-leol yn fwrlwm llwyr
Mae ‘na lot yn mynd ymlaen ym myd tra-leol / #hyperlocal yng Nghymru yn ystod yr wythnos nesaf:
16 Ionawr, Caerdydd – Prifysgol Caerdydd yn cynnal Cynhadledd Newyddiaduraeth Gymunedol ac yn lansio eu canolfan Newyddiaduraeth Gymunedol newydd sbon. Mae Dylan Iorwerth o Golwg Cyf. yn siarad yn y gynhadledd. Ymysg siaradwyr eraill mae’r Weinidog Addysg a Sgiliau Leighton Andrews AS; Jan Schaffer o’r Institute for Interactive Journalism, Washington D.C.; Damian Radcliffe awdur adolygiad NESTA o dirwedd tra-leaol y D.U.; Solana Larsen, Global Voices Online; Richard Sambrook,Sara Moseley, Emma Meese ac Andy Williams JOMEC; Ian Hargreaves a Colin Riordan, Prifysgol Caerdydd; John Kingsbury NESTA; Hannah Waldram, Guardian.co.uk; pennaeth polisi Facebook yn y D.U.; a chynrychiolwyr , Wrexham.com, Port Talbot Magnet, National Union of Journalists, a.y.b.
18 Ionawr, Aberystwyth – Hacathon Papurau Newydd Hanesyddol. Ar gyfer gwefannau hanes lleol fel baecolwyn.com mae’n hynod o gyffrous i ni allu cael mynediad i archif ddigidol y Llyfrgell Genedlaethol.
19 Ionawr, Aberystwyth – Hacio’r Iaith. Siŵr o fod llawer o drafodaeth am dechnoleg Cymraeg gall fod o ddiddordeb i olygyddion, cynhyrchwyr a chyfranwyr i wefannau lleol
Cyhoeddiadau diweddar o ddiddordeb i’r byd tra-leol:
Ar y 10fed o Ionawr, lansiodd ymddiriedolaeth Carnegie Trust UK cystadlaeaeth gyda gwobrau o £50,000 i wella newyddiaduraeth leol yn y D.U. Buasai’n braf iawn gweld menter Cymraeg yn elwa o hyn.
Yng nghynhadledd Arloesi yng Nghymru NESTA ar yr un diwrnod, bu son am waith Papur Dre a Chwmni Da. Dywedodd David Williams o MyTown Media Ltd. – rhwydwaith o wefannau tra-leol Saesneg ym Mhowys – eu bod nhw wedi llwyddo i gael digon o hysbysebion i gyfro costau rhedeg y gwefannau. Mae hyn yn argoeli’n dda i’r diwydiant newydd yma.
Dewiswyd cywaith rhwng yr Athro Justin Lewis o Brifysgol ac asiantaeth Behaviour fel un o brosiectau REACT Books and Print. Mae Justin Lewis yn cydnabod mae bod yn gynaliadwy yw un o sialensiau fwyaf i gyhoeddwyr lleol ar-lein, felly mae am ddefnyddio dulliau ‘behavioural psychology’ i edrych ar beth sy’n ysgogi pobol i wirfoddoli yn y maes.
Does gan yr erthygl yma fawr ddim i’w wneud a Bae Colwyn ond roeddwn i am rannu ychydig o gyffro’r byd tra / gor / heipr lleol yng Nghymru ar ddechrau 2013.
Yr hen storfa fwyd ger y Black Cat
Adeg yr Air Rhyfel Byd, roedd angen adeilad i gadw emergency rations. A dyma ble roedd y tuniau o fwyd yn cael eu cadw. Dwn i’m beth sy’n digwydd yn yr adeilad yma heddiw…
Map yn dangos hen gantrefi Cymru
Gyda diolch i Phil Mountain o gyngor sir Caerffili, dyma fap yn dangos hen gantrefi Cymru yn dangos mai yng nghantref y Rhos oedd Bae Colwyn. Cliciwch ar y llun i weld y map mawr.
Atodiad: Yn dilyn y cwestiynau yn y Sylwadau, nes i gysylltu â Phil Mountain i ofyn am y map. Dyma ei ateb:
“‘Dwi wedi findio y map ar y We cwpl o flynyddoedd yn ôl. Ni allaf gofio o ble nawr. ‘Dwi’n cywiro un neu ddau o enwau, ee, roedd ‘Iâl’ sillafu’n anghywir fel ‘Yale’. ‘Dwi wedi atodi fersiwn arall sydd fwy neu lai yr un fath. Ceir mwy o wybodaeth yma: http://cy.wikipedia.org/wiki/Cantrefi_a_chymydau_Cymru. Rydym yn edrych ar y cyfnod rhwng y chweched ac unfed ar ddeg ganrifoedd cyn cychwyn y Normaniaid ymyrryd. Mae enwau, wrth gwrs, yn dal i fyw.”
“Tarts and Tea”
Dwi’n credu mai Tarts and Tea yw’r arwydd ar y caffi ar y chwith. Dyma Beach Rd yn 1924 yn ei ogoniant.
Llun du a gwyn o waelod hen dref Hen Golwyn
Ffoto du a gwyn o’r hen bentref, Hen Golwyn. Mae’r ffigyrau o’r dyn yn y blaen a’r plant yn y cefn yn gwneud y llun yma’n un reit ddiddorol.
Sul y Cofio – o Glan Conwy i’r Ail Ryfel Byd
A hithau’n Sul y Cofio, dyma stori fy Nhaid, a oedd yn ‘signalman’ ar fwrdd HMS Diadem yn ystod yr Ail Rhyfel Byd.
Un o Glan Conwy oedd John Emrys Williams. Gadawodd ei wraig Mary a’i blant Hugh, John a Glenys dros dro i fynd i’r Llynges yn 1943.
Er mai Cymraeg oedd iaith ei aelwyd, yn Saesneg mae dyddiadur rhyfel Taid. Mae’n bosib mai er mwyn bod yn agored gyda’r bobl oedd falle yn sensro pethau fel yna oedd hyn. Neu efallai mai yn Saesneg oedd Taid wedi cael ei ddysgu i sgwennu yn yr ysgol.
Dyn ni’n cofio –fel plant – straeon Taid yn nyfroedd yr Arctic yn boeri ar fwrdd y llong a’r poer yn caledi fel marblen fach cyn cyrraedd ei draed. Roedd hi mor oer.
Ond soniodd Taid ddim wrtha’i tra’n fyw am ei ran yn Operation Neptune i baratoi i Normandy Landings D-Day. Ac roedd yn rhyfedd i ddarllen am ei ddewrder wrth i’r ‘gliders’ Almaeneg hedfan yn isel dros ei ben.
Bu farw Taid ym 1997.
Moroedd stormus
Cerdyn post Tuck o 1906 yn dangos tonnau’r mor stormus. Paentiad olew oedd y gwreiddiol.
